VAN EYCK
Meervoudig instituut voor beeldende kunst, ontwerp en reflectie

Master Class

09.09

THE DRIVE OF WALKING

THE DRIVE OF WALKING

Masterclass onder leiding van master Yeb Wiersma en gast-master David Helbich

9 september tot en met 16 september 2016

Deadline: 1 juli

Na de succesvolle masterclass The Drive of Drawing organiseert de Hubert van Eyck Academie nu The Drive of Walking. Deze masterclass beproeft het wandelen als een wezenlijk onderdeel van de kunstenaarspraktijk en als een specifiek middel voor onderzoek, waarneming en ervaring.

John Berger schrijft: ‘Stories walk, like animals and men. And their steps are not only between narrated events but between each sentence, sometimes each word. Every step is a stride over something not said.’ De masterclass The Drive of Walking wil elke stap tot spreken en het ongeziene in kaart brengen.

De masterclass zal het wandelen als onderdeel van de kunstpraktijk uitdiepen in praktische, artistieke en theoretische zin. Het heuvellandschap van Zuid-Limburg en de stedelijke ruimte van Maastricht, als deel van de grensoverschrijdende groenmetropool, zijn de natuurlijke omgeving voor fysieke en mentale wandelingen. De vraag hoe er gewandeld wordt, welke condities of protocollen de wandelingen bepalen, hoe zij vastgelegd worden, welke vragen de deelnemers van de masterclass moeten beantwoorden en welke aan het publiek overgelaten worden – dat alles is mede de inzet van The Drive of Walking.

VOOR WIE?

Kunstenaars, curatoren, schrijvers, ontwerpers, antropologen, dichters, landschaps/architecten, filosofen voor wie het wandelen de actieradius van hun werk is of die willen onderzoeken wat het wandelen voor hun werk kan betekenen, kunnen zich aanmelden. Het maximum aantal deelnemers bedraagt 15.

OPZET

De masterclass biedt de deelnemers ruimte voor individuele en gezamenlijke wandelingen. De individuele wandeling is de uitwerking van het eigen wandelprojectvoorstel in de context van de gezamenlijke exploraties waarin filosofische, culturele, fenomenologische, botanische, natuur-historische, ruimtelijke vragen en ervaringen aan de orde komen. De master zal het wandelen in al die betekenissen in beweging zetten en met de deelnemers in al zijn mogelijkheden onderzoeken.
De gast-master van de masterclass, David Helbich zal daar op zijn manier en vanuit zijn eigen achtergrond aanvullend op ingaan – zowel in individuele gesprekken met de deelnemers aan de masterclass als in het publieke programma. Belangrijk is ook wat in beweging gezet wordt door de onderlinge uitwisseling van ervaringen en opvattingen en door de ontmoetingen, ook met de deelnemers van de Jan van Eyck Academie.

Op woensdag 14 september is er een publiek programma met kunstenaars Marcus CoatesEsther PolakJan Rothuizen, David Helbich, Yeb Wiersma en curator en schrijver Rieke Vos. Zij zullen ingaan op wat wandelen voor hun praktijk betekent. Marcus Coates zal op donderdag ook een bijdrage aan de masterclass leveren.

Op vrijdagmiddag 16 september wordt de masterclass tijdelijk afgesloten met 'bewegelijke' presentaties en interventies. De masterclass krijgt een vervolg in een publicatie die het naslagwerk voor het wandelen als (onderdeel van de) artistieke praktijk wil zijn.

AANMELDEN

De masterclass is bestemd voor kunstenaars, curatoren, schrijvers, ontwerpers, antropologen, dichters, landschaps/architecten, filosofen.

Je aanmelding bestaat uit je cv, een overzicht van je werk, je motivatie en een wandelvoorstel. Je wandelvoorstel is een omschrijving van je individuele wandeling die je in het kader van de masterclass wilt maken. Deze wandeling begint in de Jan van Eyck Academie en moet in opzet en uitwerking in de week van de masterclass voltooid zijn. Het voorstel voor de wandeling behelst protocol, inhoud, en presentatie.

Aanmelding bestaat uit:
- Het online aanmeldingsformulier
- 1 PDF met de volgende onderdelen:

  1. Een motivatiebrief
  2. Een voorstel voor een eigen wandeling, al dan niet toegelicht met protocol, inhoud, doel
  3. Een Curriculum Vitae (maximaal 1 pagina)
  4. Documentatiemateriaal recent werk (maximaal 15 afbeeldingen)

De PDF dient gemaild te worden naar: application@janvaneyck.nl, o.v.v. ' Aanmelding The Drive of Walking'

Deadline aanmelding: 1 juli

PRAKTISCH

Datum: 9 september – 16 september
Master: Yeb Wiersma
Gast-master: David Helbich
Gasten publieke programma: Marcus Coates, Esther Polak, Jan Rothuizen, Rieke Vos
Kosten deelname: 450 euro inclusief lunch, 3 x diner en borrel

De masterclass The Drive of Walking onder leiding van kunstenaar Yeb Wiersma en gast-master David Helbich wordt georganiseerd door de Hubert van Eyck Academie in samenwerking met het Jac. P. Thijsse Green Lab, beide onderdeel van de Van Eyck Maastricht. 

The Drive of Walking wordt mede mogelijk gemaakt door het Mondriaan Fonds.

ACHTERGROND

Wandelen en kunst delen een lange geschiedenis. Hoe verschillend de wandelingen ook zijn, in alle gevallen zijn zij mogelijkheden van ontdekking en daarmee van nieuwe vormen van kennis: sensorisch, ruimtelijk, lichamelijk. ‘The mind is a muscle’, stelt Yvonne Rainer toepasselijk.

Zo ontsloot Petrarca met zijn fameuze beklimming van de Mont Ventoux de natuurlijke wereld en opende hij het landschap voor en door eigen waarneming. De dichters Hölderlin en Wordsworth maakten uren- en dagenlange wandelingen door bossen en bergen waarin hun woorden vleugels kregen. Om zich te bevrijden van het kapitalistische stramien van de lopende band lieten de Situationisten zich door het toeval van le dérive naar de achterkant van de stad voeren. Stanley Brouwn vroeg voorbijgangers de weg te tekenen die hij moest volgen. Richard Long wandelde door nabije en verre landschappen en maakte daar zijn werk (van). Janet Cardiff maakt in haar audiotours van de werkelijkheid een speelveld waarin feit en fictie door elkaar heen lopen. Steeds meer kunstenaars zetten als onderdeel van hun praktijk wandelingen uit, maken audiotours, verkennen stedelijke omgevingen (van parking lot walks tot fence cuts, het overschrijden van versperringen). Je kan dan ook rustig stellen dat in de afgelopen eeuwen ‘walking has created paths, shaped cities, parks; generated maps, guidebooks, stories, poems, art’ – zoals Rebecca Solnit schrijft in Wanderlust, haar cultuurhistorische boek over het wandelen.

Interessant is in dit verband de wandelwetenschap van de Zwitserse socioloog Lucius Burckhardt.  Het belang van wandelen was voor hem zo vanzelfsprekend dat hij in de jaren 1980 aan de Gesamthochschule Kassel de faculteit voor Spaziergangswissenschaft oprichtte – in het Engels: The Science of Strollology.  Hij ziet het wandelen als een andere vorm van waarnemen. Om dat te verduidelijken organiseerde hij een wandeling waarbij de deelnemers met een autovoorruit in hun handen door de straten van Kassel liepen. Burckhardts wandelwetenschap stelt vragen als: waarom zien wij wat wij zien en wat bepaalt de betekenis die wij aan onze waarneming geven? Alleen door je zulke vragen te stellen zegt hij in zijn boek Why Is Landscape Beautiful? The Science of Strollology is het mogelijk ‘to arrive at new and unusual judgements on matters long since known’. 

Master Yeb Wiersma:

De hybride kunstenaarspraktijk van Yeb Wiersma is ontwikkeld vanuit de overtuiging dat het verrichten van veldwerk – het altijd in beweging en contact blijven, het toepassen van observatietechnieken en het uitstellen van de interpretatie – mogelijkheden biedt voor het vinden van alternatieve, zintuigelijke routes naar de interactie met, en het beschrijven van het moment terwijl het plaatsvindt.
Wiersma studeerde af aan de Gerrit Rietveld Academie waarna zij haar studie vervolgde aan The Cooper Union in New York City. In 2014 was ze deelnemer van de Jan van Eyck Academie waar zij in samenwerking met Green Art Labs Alliances een reeks wandelingen ontwikkelde. Zij exposeerde o.a. bij FOAM Amsterdam, Museum De Paviljoens, het Van Abbemuseum en de Stiftung BINZ in Zwitserland. Onlangs is ze in de Artis Bibliotheek in Amsterdam samen met Claire Weeda begonnen aan het ontwikkelen van een reeks culturele expedities getiteld This Teeming World.

Gast-master David Helbich:

David Helbich (Berlijn 1973) leeft en werkt in Brussel. Hij studeerde compositie en filosofie in Amsterdam en Freiburg.
Helbich’s werk beweegt zich tussen representatie en interactie, tussen concept en interventie. Hij experimenteert op het podium, op papier, online en in de openbare ruimte. Helbich probeert de vaak begrensde artistieke ruimte open te trekken om de ervaring toe te laten en benadert het publiek als een groep actieve individuen.
Hij presenteert onder andere earpieces, eyepieces, (geluids)installaties en city (audio)tracks in ondermeer Brussel, Maastricht, Bergen en Riga en is de auteur van het fotoboek Belgian Solutions.

Gasten publiek programma:

Marcus Coates (b. 1968, UK) betrekt de natuurlijke wereld in al zijn projecten. In zijn werk onderzoekt hij de spirituele rol van dieren en de natuur in onze postmoderne samenleving. Hij studeerde begin jaren 1990 af aan het Kent Institute of Art and Design en de Royal Academy of Art, London. Sinds 2004 ontwikkelt Coates een oeuvre waarin hij sjamanistische rituelen voor een live publiek uitvoert. Hij legt hierbij de onderliggende structuren van onze samenleving bloot en stelt de vraag of we niet opnieuw aansluiting zouden moeten zoeken bij onze oorsprong.

Jan Rothuizen (b. 1968, NL) wandelt over de hele wereld door steden. Tijdens deze wandelingen noteert hij wat hij ziet, denkt en voelt. Het levert plattegronden op die niet alleen een verslag zijn van wat er is, maar die ook laten zien hoe hij, of zijn gezelschap, de stad ervaart. Van zijn hand verschenen meerdere boeken, waaronder De zachte Atlas van Amsterdam, de stad waar hij opgroeide. Zijn werk wordt internationaal tentoongesteld.

Esther Polak (b. 1962, NL) vormt sinds 2010 samen met Ivar van Bekkum het kunstenaarsduo PolakVanBekkum. In hun werk ligt de focus op landschap en beweging. Door een landschap te verbeelden geven zij uitdrukking aan hun individuele ervaringen van de stedelijke of rurale omgeving en onderzoeken zij hoe we ruimte ervaren en waarnemen. Daarbij maken zij gebruik van nieuwe technologieën zoals GPS en dataverzamelingen. PolakVanBekkum werken en stellen internationaal tentoon.

Rieke Vos (b. 1981, NL) is curator en schrijver en woont in Amsterdam. Haar onderzoek richt zich op de rol van kunst in processen van stedelijke transformatie en de relatie tussen kunst, architectuur en economie.

Beknopte bibliografie voor verdere lezing

Joseph A. Amato: On Foot. A History of Walking. New York University Press 2004.

Lucius Burckhardt: Why Is Landscape Beautiful? The Science of Strollology. Birkhauser 2015.

Francesco Careri: Walkscapes. Editorial Gustavo Gili S.L.

Merlin Coverley: The Art of Wandering. The Writer as Walker. Oldcastlebooks 2012.

F. Gross: Wandelen. Een filosofische gids. De Bezige Bij 2013.

Tim Ingold: Lines. A Brief History. Routlegde 2007.

Tim Ingold: Being Alive.Essays on Movement, Knowledge and Description. Routledge 2011.

Robert Macfarlane: The Old Ways. A Journey on Foot. Hamish Hamilton 2012.

amish Hamilton 2012.

Ann Meskens. Eindelijk buiten. Filosofische stadswandelingen. Lemniscaat 2007.

Hans-Georg Moeller (ed): Landscape and Travelling East and West. A Philosophical Journey. Bloomsbury 2015.

Geoff Nicholson: The Lost Art of Walking: The History, Science, Philosophy, Literature, Theory and Practice of Pedestrianism.Harbour Books 2010.

Karen O’Rourke: Walking and Mapping.Artists as Cartographers. MIT 2013.

Michel Serres: Variations on the Body. Univocal Publishing 2012.

Rebecca Solnit: Wanderlust. A History of Walking. Penguin 2000. 

Beeld: Niccolò Della Luna, 'Traces'

 

 

 

 

Nieuwsbrief

Van Eyck Academie

Hierbij geef ik me op voor de Van Eyck nieuwsbrief