Jac. P. Thijsse Lab

Natuur als een manier van denken

Het Jac. P. Thijsse Lab – genoemd naar de befaamde Maastrichtse ecoloog Jac. P. Thijsse – is het Lab voor natuuronderzoek van de Van Eyck. Het is een modulerend expertisecentrum voor landschappelijke ontwikkelingen, ecologie en duurzaamheid. Het is een uitnodiging voor externe opdrachten, een plek voor reflectie en speelse ideeën voor landschapsarchitecten; een voorstel om de natuur te zien als een manier van denken en een plek voor interdisciplinaire dialoog. Het heeft als doel te functioneren als een kenniscentrum voor iedereen die openstaat om natuur op een nieuwe manier te bekijken.

Het Lab stelt kunstenaars in de gelegenheid hun werk in relatie tot de natuur te verdiepen, actief onderzoek te doen (handen in de aarde) en natuur te zien in het licht van hedendaagse landschappelijke ontwikkelingen en ecologie. Het Lab is een plek voor het bouwen van bruggen: bruggen tussen de kunst en andere disciplines (van landbouw tot biologie) en bruggen tussen mens en natuur. Het Lab dient als gereedschap om in te zien dat de scheiding tussen mens en natuur slechts een illusie is.

 

GRONDSLAG JAC. P. THIJSE LAB

‘To the orthodox seventeenth- and early eighteenth-century imagination, natural scenery was appreciated largely for the extent to which it spoke of agricultural fecundity. Meadows, orchards, grazing fields, the rich sillion of crop lands - these were the ideal components of a landscape. Tamed landscapes, in other words, were attractive: landscapes which had a human order imposed upon them by the plough, the hedgerow and the ditch.’
- Robert McFarlane in Mountains of the Mind

Wat wij classificeren als natuur is vaak een door de mens gemaakt landschap. Op weinig plekken in Europa is er nog werkelijke wildernis te vinden en wat MacFarlane schrijft over de zeventiende en achttiende eeuw, geldt vandaag de dag grotendeels nog steeds; een aantrekkelijk landschap is een landschap getemd door menselijke activiteit. En we genieten niet alleen van zijn schoonheid; het landschap maakt onze moderne manier van leven mogelijk door middel van brand- en grondstoffen die wij onttrekken uit de aarde. We zijn zelfs zo verslaafd geraakt aan fossiele brandstoffen, dat de mens zélf een klimatologische  - en sommigen zeggen zelfs geologische - kracht is geworden op aarde. Dit voorgestelde nieuwe geologische tijdperk wordt gekenmerkt door de ongekende impact van de mens op de aarde en wordt het Antropoceen genoemd.

Deze impact komt met een verantwoordelijkheid naar onszelf, de natuur en andere dieren en planten. We worden geconfronteerd met een breed scala aan uitdagingen op het gebied van het milieu; de uitsterving van diersoorten en planten, bedreiging van biodiversiteit en klimaatverandering, om maar een paar te noemen. Toch bieden deze crises meer dan een doemscenario: het is ook een uitgelezen kans om nieuwe systemen te bouwen en te eisen die mens en natuur op eerlijkere wijze dienen dan het neoliberalisme doet.

Een nieuw systeem vergt een nieuwe mentaliteit. We moeten onze relatie tot de natuurlijke wereld herdefiniëren. Is natuur enkel en alleen een bron van grondstoffen ten behoeve van ons gemak en plezier? Of zíjn wij natuur? We zitten gevangen in het idee dat de wereld om de mens draait. Het is de reden waarom we Galileo Galilei niet wilden geloven; wij mensen zijn graag het epicentrum van de wereld en zijn ons weinig bewust van een mogelijk niet-menselijk narratief. Het Jac.P. Thijsse Lab stelt voor deze superieure benadering los te laten en ruimte te geven aan een meer holistisch perspectief op natuur en samenleving.

 

Nieuwsbrief

Van Eyck Academie

Hierbij geef ik me op voor de Van Eyck nieuwsbrief